Homepage

Programma

In de jaren '20 oefende Parijs een grote aantrekkingskracht uit op allerlei Amerikaanse schrijvers, kunstenaars en musici. Ook Gershwin en zijn collega Cole Porter waren in de ban van Parijs en lieten zich door de lichtstad inspireren. "An American In Paris" is een van de bekendste werken van de componist George Gershwin en ging in 1928 in première. Deze compositie werd voor het eerst opgevoerd in 1928, in Carnegie Hall te New York met de beroemde Walter Damrosch als dirigent. "An American In Paris" was ook de inspiratie tot een inmiddels legendarische en gelijknamige filmmusical, uit 1951, met Gene Kelly in de hoofdrol.
Het is een soort symfonisch gedicht (qua vorm een rapsodie) waarin Gershwin beelden en geluiden van Parijs oproept zoals hij ze zelf heeft beleefd. De violen spelen een vlotte melodie met daaronder nauwelijks waarneembare harmonieën. Het claxongeloei van de ouderwetse Parijse taxi's klinkt door de bedrijvigheid op de boulevard heen. Daarop volgt een rustige passage met verfijnde harmonieën van de houtblazers en de strijkers. Vooraleer Gershwin een nieuw, weelderig thema introduceert, neemt het tempo van de muziek weer toe. Het thema kondigt zich aan met een kalm, ritmisch motief, dat eerst door een solotrompet wordt gespeeld, in een uitgesproken bluesstijl. Dan nemen de strijkers de melodie over en voeren deze via een prachtige, harmonische modulatie naar het emotionele hoogtepunt van het werk in de vorm van een nieuwe, opgewekte melodie die weer door de solotrompet wordt gespeeld. De muziek voert terug naar het openingsthema en tenslotte naar het 'blue note' einde. Ook het schilderij "Cabaret Excelsior" van Joseph Mompou was een inspiratiebron voor deze "An American In Paris"

Het Concierto de Aranjuez is een concerto voor gitaar en orkest, gecomponeerd door Joaquín Rodrigo (1901-1999) in Parijs in 1939. Deze Spaanse componist maakte daardoor de gitaar in de klassieke muziek "concertwaardig". De eerste uitvoering vond plaats op 9 november 1940 door Regino Sainz de la Maza. Het stuk was meteen een groot succes. Het concerto bestaat uit drie delen, Allegro con spirito, Adagio en Allegro gentile. De gitaar wordt begeleid door een fluit, een piccolo, een hobo, een Engelse hoorn, twee klarinetten, twee fagotten, twee hoorns, twee trompetten en strijkinstrumenten. Toen Rodrigo in 1938 het stuk begon te schrijven, verbleef hij in het buitenland. In zijn beleving leek de rijke Spaanse cultuur te verdwijnen als gevolg van de burgeroorlog die in zijn vaderland woedde. Daarom probeerde hij elementen van die cultuur in zijn compositie vast te leggen. Zo verwijst hij in de titel naar het glorieuze verleden van het Spaanse koninkrijk: Aranjuez, 47 km ten zuiden van Madrid, was ooit de zomerresidentie van de Spaanse koningen. In het eerste deel is het ritme van de flamenco te herkennen. Het langzame tweede deel roept de sfeer op, die de componist samen met zijn vrouw in de paleistuinen van Aranjuez beleefde. Het verwijst ook naar de cante hondo, de traditionele zang uit Andalusië. Het derde deel heeft een gemengde maat, en varieert tussen tweekwartsmaat en driekwartsmaat. Dit vrolijk gebuitel besluit het stuk.

Het werk "Gabriels Oboe" komt uit "The Mission" en werd geschreven door de filmcomponist Ennio Morricone. De Spaanse Jezuiet Gabriel probeert in de bergen van Brazilië het Christendom te verspreiden onder de Indiaanse bevolking. De bekeerde slavenhandelaar Mendoza helpt hem hierbij. Wanneer Spanje de kolonie verkoopt aan Portugal, en de slavernij weer wordt ingevoerd, zijn ze gedwongen zich te verzetten tegen de Portugese troepen. De melodie wordt gespeeld op een hobo.

Astor Piazzolla is misschien de bekendste Zuid Amerikaanse componist. Hij werd op 11 maart 1921 geboren in Mar del Plata in Argentinië en verhuisde in 1925 met zijn ouders naar New York. Elf jaar later verhuizen ze terug naar Argentinië, en de inmiddels 15 jaar oude Astor heeft met de hulp van zijn vader de Bandeon ontdekt. Na meer lessen, onder andere van de pianist Bela Wilda, een leerling van Rachmaninov, raakt Astor overtuigd van zijn talent en verhuist op zijn zeventiende naar Buenos Aires, de Tango-hoofdstad. Hij speelt in diverse tango orkesten, maar verlangt naar een verdieping van zijn muzikale kennis. Zo raakt hij in contact met Alberto Ginastera, één van de grote Argentijnse componisten die hem vanaf 1941 lessen geeft. Astor Piazzolla begint in 1943 met het componeren van zijn ‘klassieke werken,’ zoals de “Suite para Cuerdas y Arpas”. Hij neemt steeds meer afstand van de tango en de bandeon. In 1949 besluit hij om helemaal te stoppen met deze stijl, en gaat op zoek naar een eigen stijl. Hij bestudeert Bartok en Stravinsky en verdiept zich in de Jazz. In 1953 stuurt hij een driedelig symfonisch werk "Buenos Aires" in voor de Fabien Sevitzky-competitie. Hij wint geheel tegen zijn eigen verwachting in en ontvangt een beurs om in Frankrijk compositie te studeren. Deze studie wijst hem uiteindelijk de weg naar een nieuwe stijl die later wereldberoemd wordt. Zijn lerares Nadia Boulanger wijst hem de weg terug naar de bandeon en de tango. Astor Piazzolla ontdekt dat ‘verfijnde’ muziek en de tango elkaar niet uitsluiten en brengt de verfijning naar de tango in zijn composities. In de jaren ’70 komt de grote doorbraak en in de jaren ’80 speelt Piazzolla over de hele wereld. Hij overleed in 1992 en laat zo’n 1000 werken achter, die tot op vandaag nog steeds musici als Gidon Kremer, Yo-Yo Ma en het Kronos Kwartet beïnvloeden.

	HERFST CONCERT
ROTARY CLUB DIKSMUIDE-WESTKUST NIEUWPOORT-WESTHOEK	Zaterdag 30 oktober 2010 O.L.V.-ter-Duinenkerk Koksijde 20u.